Je stapt op een kille ochtend in de auto, draait het contact om en er gebeurt niets. Geen gebrom, geen lichtjes, stilte. De kans is groot dat niet je motor de boosdoener is, maar een onderdeel waar bijna niemand aan denkt: de gewone 12V-accu. En dat geldt inmiddels net zo goed voor elektrische auto's als voor auto's met een verbrandingsmotor.
Uit cijfers van de ANWB blijkt dat de 12V-accu bij elektrische auto's de nummer twee pechoorzaak is, direct na een lekke band. Dat verbaast veel automobilisten, want ze gaan ervan uit dat hun EV volledig draait op de grote lithium-ion tractiebatterij. In werkelijkheid heeft bijna elke elektrische auto ook een kleine 12V-accu die de boordcomputers, het display en de deursloten van stroom voorziet, en die begeeft het net zo makkelijk als bij een benzineauto.
Waarom juist nu meer auto's hiermee te maken krijgen
Moderne auto's zitten vol elektronica: camera's, sensoren, schermen, rijhulpsystemen die continu meekijken. Al die systemen trekken stroom, ook als de auto stilstaat. De 12V-accu moet die sluipende belasting dragen, en dat slijt. Bij koude ochtenden neemt het vermogen van een accu bovendien flink af, soms tot wel dertig procent bij temperaturen rond het vriespunt. Een accu die er in de zomer nog prima doorheen kwam, geeft er in de winter alsnog de brui aan. Als je je auto toch al winterklaar maakt, is een accucheck dus geen overbodige stap.
Er is nog een reden waarom een verkeerde accu sneller problemen geeft: auto's met een start-stopsysteem hebben geen gewone loodaccu meer nodig, maar een AGM- of EFB-accu die veel vaker en sneller moet kunnen op- en ontladen. Monteer je per ongeluk een goedkope standaardaccu in zo'n auto, dan houdt die het door de constante belasting van het start-stopsysteem vaak nog geen jaar uit. Check daarom altijd het typeplaatje op de oude accu voordat je een vervanger bestelt, in plaats van simpelweg op afmeting te kiezen.
Bij elektrische auto's speelt er nog iets extra's
Bij een deel van de elektrische auto's, vooral modellen van Hyundai, Kia en Genesis, ligt de oorzaak niet bij de accu zelf maar bij de ICCU, de stuureenheid die het opladen van de 12V-accu vanuit het grote batterijpakket regelt. Raakt die unit beschadigd, dan kan de 12V-accu niet meer goed worden bijgeladen, waarna de auto in een beveiligingsmodus schakelt en vermogen verliest of weigert te starten. Dit probleem was groot genoeg dat Hyundai en Kia eind 2024 in de Verenigde Staten en Canada ruim 200.000 auto's terugriepen, waaronder de Ioniq 5, Ioniq 6 en EV6.
De signalen die je niet moet negeren
Een accu geeft meestal wel waarschuwingen voordat hij er helemaal mee stopt. Een motor die trager op gang komt, een dashboardlicht dat even dimt bij het starten, of een accuwaarschuwing die oplicht en daarna weer uitgaat: het zijn allemaal vroege tekens. Twijfel je wat een bepaald lampje precies betekent, dan is dat een handige eerste check, maar laat een accu waar je over twijfelt het liefst gewoon fysiek meten bij een garage of tankstation. Dat kost vijf minuten en voorkomt dat je 's ochtends met een dode accu op de stoep staat.
Wat vervanging kost en waarom je het niet zomaar zelf regelt
Een nieuwe 12V-accu zelf bestellen en inbouwen lijkt een koopje, maar bij de meeste auto's van na 2018 is dat geen kwestie van losklikken en vervangen. De accu moet vaak elektronisch "ingeleerd" worden in het systeem van de auto, anders rekent de boordcomputer verkeerd met laadcycli en gaat de nieuwe accu juist sneller kapot. Reken op ongeveer honderd tot driehonderd euro inclusief montage en inleren, afhankelijk van automerk en accutype. Sta je toch een keer met pech, dan is een goed noodplan voor onderweg wel fijn om bij de hand te hebben, al blijft vervanging op de langere termijn de enige echte oplossing.
Zo voorkom je dat je met pech langs de kant staat
Laat de accu minstens één keer per jaar testen, bij voorkeur vlak voor de winter, wanneer de belasting het hoogst is. Rijd je veel korte stukjes, dan laadt de accu nooit volledig op en veroudert hij sneller, dus af en toe een langere rit doet wonderen. Houd ook de accupolen schoon: wit of groen poeder rond de klemmen zorgt voor extra weerstand, waardoor de accu harder moet werken om dezelfde stroom te leveren. En een accu gaat gemiddeld vier tot zes jaar mee, dus is die ouder, dan is vervroegd vervangen vaak goedkoper dan wachten tot hij er onderweg mee stopt.
Heb je een elektrische auto, denk dan niet dat de grote tractiebatterij je vrijstelt van accuzorgen. De kleine 12V-accu bepaalt uiteindelijk of je auto überhaupt wakker wordt, onafhankelijk van hoeveel rijbereik er nog in het grote pak zit. Een paar minuten aandacht nu voorkomt dat je in de kou op de Wegenwacht moet wachten.