Je kijkt bij een nieuwe auto waarschijnlijk naar het aantal sterren van Euro NCAP en denkt dat de keuze daarmee gemaakt is. Vanaf 2026 blijft dat sterretje hetzelfde getal, maar de rekensom erachter is compleet anders. Euro NCAP heeft het testprotocol zo grondig herzien dat het de grootste aanpassing is sinds de start van het sterrensysteem in 2009, en de eerste auto's hebben de nieuwe test inmiddels doorstaan. Dat betekent dat vijf sterren onder het oude protocol niet zomaar hetzelfde zegt als vijf sterren onder het nieuwe.
Vier fases in plaats van losse onderdelen
Het oude systeem beoordeelde auto's op losse onderdelen, zoals botsbescherming voor volwassenen en voor kinderen apart. De nieuwe opzet werkt met vier fases die samen de hele rit beschrijven: veilig rijden, ongevalpreventie, botsbescherming en veiligheid na het ongeval. Die volgorde volgt de Haddon Matrix, een model dat ongevalspreventie al decennia opdeelt in wat er gebeurt vóór, tijdens en na een botsing. Elke fase levert een score op tot 100 punten, uitgedrukt als percentage, en voor elke fase geldt een minimumdrempel die meetelt in de uiteindelijke sterren.
Bij veilig rijden kijkt Euro NCAP naar hoe goed de auto de bestuurder in de gaten houdt: volgt het systeem je blik en hoofdbeweging, en werkt die monitoring echt samen met de rijhulpsystemen? Ook fysieke knoppen voor belangrijke functies tellen nu mee, net als hoe nauwkeurig de auto de snelheidslimiet op de weg herkent. Bij ongevalpreventie test het team stedelijke situaties met fietsers, voetgangers en scooters, en wordt ook beoordeeld of een systeem soepel ingrijpt in plaats van hard en onverwacht. Botsbescherming blijft het zwaarste onderdeel qua crashtests, nu met meer lichaamstypes: van kinderen tot kleinere en langere volwassenen. En na een ongeval telt het of elektrische deurgrepen nog werken, of de accu goed geïsoleerd blijft en of een noodoproep het juiste aantal inzittenden doorgeeft, ook als niemand de gordel om had.
De eerste twee auto's die de test doorstonden
De nieuwe BMW iX3 en de ZEEKR 7GT waren de eerste modellen die Euro NCAP onder het nieuwe protocol testte, en beide kregen vijf sterren. De BMW iX3 50 xDrive scoorde 73 procent op veilig rijden, 83 procent op ongevalpreventie, 86 procent op botsbescherming en 95 procent op veiligheid na het ongeval. De ZEEKR 7GT Privilege AWD deed het op bijna elk onderdeel iets beter: 79, 89 en 93 procent, met dezelfde 95 procent op het laatste onderdeel. Dr. Aled Williams, programmadirecteur bij Euro NCAP, zei over de resultaten dat de vijfsterrenscores van beide auto's laten zien dat fabrikanten modellen kunnen bouwen die op veel vlakken veilig zijn.
Benieuwd hoever de iX3 op een volle accu komt? wij zetten eerder de actieradius en laadsnelheid van de BMW iX3 40 op een rij, al ging het daarbij om een andere uitvoering dan de 50 xDrive die hier getest is.
Waarom dit juist nu gebeurt
Volgens Dr. Michiel van Ratingen, secretaris-generaal van Euro NCAP, herziet de organisatie de sterbeoordelingscriteria voortaan elke drie jaar in plaats van incidenteel. Een directe aanleiding is kritiek op rijhulpsystemen die te vaak en te hard waarschuwen, waardoor bestuurders ze juist uitschakelen in plaats van erop te vertrouwen. Daarom test Euro NCAP vanaf nu ook hoe soepel een systeem ingrijpt, niet alleen of het ingrijpt. Dat sluit aan op iets wat je als automobilist al merkt: ook de Nederlandse APK-keuring kijkt inmiddels grondiger naar de werking van rijstrookassistentie en noodremsystemen, zoals de uitgebreidere APK-check van rijhulpsystemen die sinds dit jaar geldt.
Wat dit voor elektrische auto's betekent
Elektrische auto's krijgen in de nieuwe test een paar specifieke eisen erbij. De hoogspanningsaccu moet na een botsing goed geïsoleerd blijven, zodat er geen risico op elektrocutie ontstaat, en bij een eventuele accubrand moet de auto daarvoor waarschuwen. Elektrische deurgrepen moeten blijven werken, ook als het voertuig geen stroom meer heeft, zodat hulpdiensten en inzittenden naar buiten kunnen. En de geautomatiseerde noodoproep, eCall, moet correct doorgeven hoeveel mensen er in de auto zitten, zelfs als niemand de gordel om had op het moment van de klap. Juist op dat laatste punt leverde de ZEEKR 7GT een paar punten in, ondanks de hoogste score van de twee testauto's.
Kijk voortaan verder dan het aantal sterren
Het gevolg van deze nieuwe opzet is dat twee auto's met vijf sterren toch heel verschillend kunnen scoren. Neem de Cupra Raval, die eerder dit jaar ook vijf sterren kreeg: met 72 procent op veilig rijden ligt dat een flink stuk lager dan de 73 en 79 procent van de BMW en de ZEEKR. Het aantal sterren vertelt dus niet meer het hele verhaal. Wil je echt weten hoe een auto zich gedraagt in de praktijk, zoek dan de losse percentages per fase op voordat je een handtekening zet bij de dealer. Vooral als je veel in de stad rijdt of regelmatig met kinderen op de achterbank zit, is de score op ongevalpreventie en botsbescherming relevanter dan het totaalplaatje op de sticker. Euro NCAP publiceert die percentages per model gewoon op de eigen website, naast de bekende sterrenbeoordeling, dus die extra zoektocht van een paar minuten kost je weinig moeite.